Kunst en cultuur aan de Belgische kust

Garnaalvissers

Wie de Belgische kust samen met zijn waardevol erfgoed echt wil leren kennen, mag zeker niet Oostduinkerke niet vergeten. De badplaats met zijn ruimstrand, uitgestrekte duinen en garnaalvissers te paard, straalt enkel maar authenticiteit uit. Je proeft er het vissersleven van weleer. De stoere Brabantse paarden die gezamenlijk bij laag tij het water in gaan samen met hun garnaalvissers in gele jekkers op hun rug, een mooi zicht is het. Maar uniek zeker! Wist je dat het de enigste plek ter wereld is waar garnalen nog te paard worden gevangen? De garnalen worden niet enkel gevangen maar af en toe zelfs ter plaatse bereid en verkocht op het strand. Je voelt gewoon de liefde voor de zee en de paarden.

Tip: Ga zeker ook eens langs in het Estaminet de Peerdevisscher in Oostduinkerke. Een stemmig volkscafeetje uitgebaat door een paardenvissersfamilie pur sang! Verser dan vers zul je de garnaaltjes niet vinden.

Tour Elentrik

Tour Elentrik is een hip Street Art project in Bredene waarbij oude en verloederde nutsvoorzieningen zoals elektriciteitskasten worden opgewaardeerd met een laagje kunst. Samen met tal van lokale kunstenaars werden 24 kasten omgetoverd tot prachtige kunstwerken waarbij alles in teken van duurzaamheid en ecologie staat. Een unieke manier om het straatbeeld op te fleuren. Toch vallen ze niet allemaal even goed op. Vind jij ze alle 24 tijdens deze leuke urban wandeling van ongeveer 4 km?

Het James Ensorhuis

Oostende is de Ensorstad. Ze zijn dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden. De stad was zijn muze en inspiratiebron. In de Vlaanderenstraat leefde en werkte hij tot aan zijn dood in het huis dat hij erfde van z’n oom. Na zijn dood werd het huis onaangeroerd veranderd tot museum. Je loopt er dus tussen zijn talrijke schilderijen, carnavalsmaskers en snuistert in zijn interieurspullen. Je komt op interactieve manier te weten hoe de kunstenaar leefde en te werk ging. Ondersteund met verschillende persoonlijke brieven en foto’s waan je je terug in zijn leefwereld. Vervolgens mag je zelfs zijn persoonlijke woon- en werkplek bezoeken. Authentieker kan het niet. Het is alsof James Ensor zelf ieder moment terug thuis kan komen!

 

Belle Epoque aan de Belgische kust

De Belle Epoque, de periode ongeveer tussen 1870 en 1914, was het gouden tijdperk voor de Belgische badplaatsen. De economie bloeide en de burgerij had plots geld en tijd voor kunst, cultuur en ontspanning. Luxe hotels en een tweede optrekje vulden algauw onze Belgische kustlijn. Ook vandaag nog kun je al dat pracht aanschouwen. Denk maar aan al de hippe kustvilla’s, pieren en monumentale casino’s. Het is beschermd erfgoed op zijn best!

Blankenberge ontpopte zich in die periode tot een van de belangrijkste badsteden met grote bouwkundige realisaties voor het opkomende toerisme. Waan je terug in de nostalgische periode vol pracht en praal doorheen de wijd rond de Sint-Rochuskerk. Let op de prachtige balustrades met rijkelijke versierde tegels en wandtableau’s van de bel-etagewoningen. In enkele villa’s uit 19de eeuw vind je het Belle Epoque Centrum, waar je op interactieve wijze wordt meegenomen doorheen de gerestaureerde interieurs van toen en je laten kennismaken met de art nouveau van Blankenberge. Ook de Pier en het Casino Kursaal plekken die je doen wegdromen van de romantische jaren 20.

Wie Belle Epoque zegt, denkt meteen aan De Haan. Dit voormalige vissersdorpje was zeer populair in die tijd en groeide al snel uit tot een modaine badplaats. Zelfs Einstein wist de weg naar hier te vinden om op een terras te genieten van een kopje thee. Veel van deze architectuur is hier bewaard gebleven en dat maakt van De Haan een van de meest romantische trekpleisters aan onze Belgische kust. Denk maar aan het bekende tramstation, de historische villawijk, tal van majestueuze hotels en restaurants. Waan je terug in de tijd en pik een filmpje mee op authentieke wijze in de charmante buurtbioscoop: Cinema Rio. Ga uit eten of geniet net zoals Einstein in der tijd van drankje in onvervalste, romantische Belle Epoque-stijl. Of is de Ergoedwandelroute doorheen De Haan meer iets voor jou?

Ook in Oostende bloeide de strandcultuur. De beau monde kon zich amuseren op de Wellington Renbaan die grenst aan de zeedijk, de koninklijke gaanderijen en het Thermae Palace. Een prachtig staaltje architectuur uit de tijd van toen! Geniet er van een heerlijk ontbijt of diner met zeezicht bij Brasserie Albert. Wat verder op de dijk vind je het beschermd Art Deco gebouw ‘Residence BeauSite’ waar je terecht kunt voor het culinaire aan kunst te koppelen. Je ontdekt er de nostalgische wereld van art, vintage en design. Uitrusten doe je op het terras van Brasserie Du Parc, een van de meest waardevolle art-decogebouwen aan onze kust en is al decennialang de favoriete plek van verschillende artiesten en locals.

 

Beeldenpark Beaufort

Wat onze Belgische kust ongetwijfeld uniek maakt is de 3 jaarlijkse kunsttriënnale Beaufort. Nationale en internationale kunstenaars bedelven onze 67 km lange Belgische kust met hun prachtige creaties. Samen met werken uit vorige edities is er een groot blijvend beeldenpark van Beaufort aan zee te ontdekken. Je kunt er zowaar meer dan 32 werken vinden verspreid langs de volledige Kust. Ideale reden om ze te komen verkennen tijdens een fiets- of wandeltocht.

Tip: Dit jaar gaat de zevende editie van start: Beaufort 21. Van 27 mei tot 7 november stellen  hedendaagse kunstenaars hun werken voor aan de Belgische kust.

 

7 beaufort kunstwerken die je moet gezien hebben

De Caterpillar van Wim Delvoye

Dit majestueuze werk pronkt al sinds 2003 op de Middelkerkse zeedijk. Wim Delvoye symboliseert met deze opmerkelijke neogotische bouwmachine het tijdloos smeltpunt tussen vroeger en nu. Zo weerspiegelt de graafmachine de moderne tijd en de decoratieve patronen waaruit het werk bestaat de middeleeuwse wereld. Het laat je even stil staan bij het feit dat het vroeger eeuwen duurde om een kathedraal te bouwen, terwijl men nu in geen tijd imposante bouwwerken optrekt. In 2019 werd het kunstwerk Flatbed Trailer bijgevoegd waardoor het 21 meter lange kunstwerk een heel nieuwe dimensie krijgt.

Eternity – Poseidon van Xu Zhen

Op de dijk van de Haan kom je ongetwijfeld verschillende prachtige kunstwerken tegen. Maar een daarvan die je zeker moet gezien hebben is Eternity – Poseidon van de Chinese kunstenaar Xu Zhen. Het is letterlijk een clash tussen twee werelden. Aan de ene kant heb je het klassieke bronzen beeld, gebaseerd op een oud Grieks standbeeld en aan de andere kant rusten er ook gelakte pekingeenden op z’n armen. Op het eerste zicht zou je denken dat het duiven zijn maar de aandachtige kijker ziet dat Xu Zhen met een ironische knipoog speelt met de stereotypen van westerse en oosterse culturen. Het beeld is gelegen op een uitkeping van de zeedijk met enkele rustbanken en zicht op zee. De ideale plek om te genieten van kunst aan zee.

Men van Nina Beier

Waar de zee en het land samen komen, daar vind je langs de stranden van Nieuwpoort dit ruiterstandbeeld van de hand van Nina Beier. Het tafereel doet ons wegdromen van een lang vergeten veldslag aan de kust. Het etaleert ons eb en vloed van macht door het paard in te zetten als een hiërarchische rongorde onder de ruiters. De standbeelden staan in zee en lijken zo wel te verdwijnen en verschijnen met het getij. Het dagelijkse ritueel van de krachtige zee zal de werken langzaam opslokken tot ze uiteindelijk verdwijnen in de anonimiteit.

Baby’s van David Cerny

Aan het prachtig architecturaal casino van Blankenberge prijken drie Baby’s aan de gevel. Natuurlijk geen echte maar reusachtige kunstwerken gemaakt door de Tsjechische kunstenaar David Cerny. Op en rond het casinogebouw turen de gezichtloze baby’s uit over de zee. Door de bolle babykaakjes en grote ogen te vervangen door een verticale barcode wil de kunstenaar het onmenselijke van de maatschappij aankaarten. Maar het blijft ook een knapstaaltje hedendaagse kunst op een unieke locatie en geliefd bij tal van fotografen en instagrammers.

De man die de boot zag in de lucht van Jean Bilquin

Pal op het strand van Zeebrugge pronkt een drieduizend kilo zware boot rustend op 10 meter hoge schragen. Een kunstwerk die wel evenveel weegt als een echte boot! Dit unieke, in beton vervaardigde, kunstwerk lijkt vanop een afstand wel echt boven de golven te zweven. In het 13 meter lange schip speur je talrijke menselijke figuurtjes die de grillige zee lijken te trotseren. Het geheel weerspiegelt de ups en downs van het leven en de tijdelijke aanwezigheid. Een halte tijdens een reis. Deze leuke locatie, die soms ook wel een toegangspoort tot de zee wordt genoemd, is een ideaal vertrekpunt om het strand op te gaan.

Christophorus van Gerhard Lentink

Midden het grillige duinenlandschap van De Panne ontdek je het kolossaal werk Christophorus van de Nederlandse Gerhard Lentink. Het bijna 7 meter hoge houten werk verwijst naar de gelijknamige legende van de reus die de pelgrims droeg over de een wijde rivier. Het symboliseert zichzelf als een grensoverschrijder in het prachtige overgangsgebied tussen land en water. Doorheen de jaren kreeg het hout een opvallende grijze patina. Ideaal om hier even rust te houden tijdens een verfrissende wandeling doorheen de duinen.

Monument For A Wullok van Stief DeSmet

Op het einde van de westelijke Strekdam, ter hoogte van het Zeeheldenplein in Oostende stuit je na een adembenemende wandeling over het water op Monument For A Wullok van Stief DeSmet. De kunstenaar probeerde tevergeefs de natuur te overtreffen door zelf een wulf na te bouwen in zijn perfecte natuurlijke verhoudingen. De zichtbare lasnaden en gietsporen maken ons dan ook nederig tegenover de natuur, de superieure ‘maker’. De opening van de schelp is ook toegankelijk, wat samen met de zee op de achtergrond voor heel wat leuke kiekjes kan zorgen!

The Crystal Ship

Liefhebbers van street art worden op hun wenken bedient tijdens deze ongezien tentoonstelling van nationale en internationale artiesten. Nieuwe creaties vervoegen de kunstwerken van eerdere edities en vormen zo een gratis kunsttraject in een voortdurende ontwikkeling doorheen de stad. In de groene rand van Oostende ontdek je de weergaloze werken van onder meer Zenith (Matthias Schoenaerts), Alexis Diaz, Strook … Kunstinstallaties en muurschilderingen vormen de rode draad doorheen deze urban expositie.

Tip: Ga zeker eens langs het stadshuis, daar ontdek je het prachtige portret van rockzanger Arno die op de zijgevel prijkt. Van de hand van de Britse kunstenares Helen Bur.